(BACKPACKERS ONLY!) Chọn sổ tay viết trên đường du lịch – tại sao và như thế nào?

Posted on Posted in Ghi chép

Xem hai bài viết khác về sổ tay tại đây:

Tầm quan trọng của một cuốn sổ tay đẹp

Bạn đã có Bullet Journal chưa?

 

Tại sao bạn nên mua sổ trước chuyến đi?

Tiểu thuyết gia và nhà báo Edward Streeter từng nói rằng du lịch bao gồm 90% tưởng tượng trước chuyến đi và 10% ngồi nhớ lại khi đã về nhà. Mặc dù tôi không tin vào công thức trên, ông ấy đã nói trúng  một điều: cảm giác hồi hộp và tưởng tượng trước chuyến đi đóng vai trò rất lớn trong cả hành trình và không nên coi nó như một phần tách biệt. Háo hức lên đường, tra cứu bản đồ, phấn khích chọn địa điểm, nghiên cứu, lên kế hoạch, và tất nhiên, mua sắm trước chuyến đi: đó là những phần không thể thiếu.

Nếu bạn sắp lên đường và định ghi chép suốt hành trình nhưng vẫn chưa mua một quyển sổ thì tôi khuyên bạn mua ngay lập tức, đặc biệt nếu bạn vẫn đang trong giai đoạn lên kế hoạch. Trước khi đi quá sâu vào việc chuẩn bị, hãy mua một cuốn sổ tay.

Háo hức trước chuyến đi là một trải nghiệm hiếm có – mạnh mẽ, hứng khởi và đầy say mê – và nó xứng đáng được ghi chép lại.

Thêm vào đó, việc tìm kiếm một cuốn sổ hoàn hảo là một trong những niềm vui khó tả khi chuẩn bị đi xa – lang thang quanh những tiệm sách sành điệu hoặc văn phòng phẩm gần nhà, nhìn lướt qua quầy bán sổ, kéo một quyển xuống vì bạn thích màu của nó, mân mê tờ giấy thô ráp giữa những ngón tay, băn khoăn liệu nó có thể chịu đựng thời tiết và quăng quật trong khi tưởng tượng việc dốc hết tâm hồn của bạn vào những trang giấy. Viết lách khi đi du lịch là một việc đầy khoái cảm, và đây chỉ mới là màn dạo đầu. […]

Dĩ nhiên, chúng ta đều biết bạn không cần là Magellan thì mới tìm được một quyển sổ. Bạn có thể ghé qua hàng tạp phẩm và vơ lấy quyển đầu tiên lọt vào tầm mắt – loại vở chấm bi đen trắng kinh điển, hoặc một quyển sổ có bìa Wonder Woman – và bạn sẽ hoàn thành nhiệm vụ mua sổ trong năm phút mà không cần phải đi đâu xa. Bạn có thể lôi thêm một cuốn sổ ở tiệm tạp hóa trong khi mua băng Ergo nhiều màu và bộ dán móng tay. Bạn cũng có thể kiếm được một quyển ở trạm xăng gần nhà. Nếu bạn không khó tính, bạn có thể kiếm sổ ở bất cứ đâu. Và sổ nào mà chẳng viết được.

77b03bccd17b6ff33757321c67a48dae
Bạn có thể ghé qua hàng tạp phẩm và vơ lấy quyển đầu tiên lọt vào tầm mắt – loại vở chấm bi đen trắng kinh điển, hoặc một quyển sổ có bìa Wonder Woman – và bạn sẽ hoàn thành nhiệm vụ mua sổ trong năm phút mà không cần phải đi đâu xa.

 

 

Cuốn sổ như một người bạn đường

Nhưng cuốn sổ sẽ tác động đến bạn như thế nào? Liệu nó có làm bạn xúc động và gợi những suy nghĩ sâu xa? Liệu nó có trở thành một món đồ kỷ niệm mà bạn sẽ trân trọng và mở ra đọc lại? Liệu nó có tạo cảm giác an toàn, gần gũi và dễ chịu khi cầm vào, giống như một góc nhỏ bé ngọt ngào của gia đình trong lúc bạn đang xa nhà lang thang khắp thế giới?

Quan trọng nhất, liệu nó có mời gọi bạn quay trở lại mỗi ngày và mỗi tuần? Hay đó chỉ là một cuốn sổ lò xo rẻ tiền mà bạn dúi vào hộp sâu trong tủ quần áo cùng với giày trượt patin và đống ảnh polaroid khỏa thân của người yêu cũ?

Tôi cho rằng phải chọn sổ theo cách chọn một người bạn đường – bởi vì đấy là điều xảy ra trên thực tế. Dù bạn đi xa một tuần hay một năm, cuốn sổ sẽ luôn đi theo bạn.

Bạn sẽ cùng sổ lắc lư trên những xe bus cũ kỹ ở Calcutta, nằm chung võng với sổ ở Bora Bora, phê thuốc với sổ ở Amsterdam, đi mua thảm cùng sổ ở Iran, và ở Sonoma kể cho sổ nghe những bí mật lúc say sưa. Dù lang thang tới đâu bạn cũng sẽ kể cho sổ nghe câu chuyện của mình. Có những đêm cuốn sổ sẽ là thứ cuối cùng bạn nhìn thấy, chạm vào và nói chuyện cùng trước khi trôi vào giấc ngủ.

Làm sao bạn có thể không coi nó như một người bạn đường? Bạn có muốn một người bạn đường rẻ tiền, mỏng manh và nhạt nhẽo? Nhưng tôi cũng không khuyến khích chiều ngược lại (đắt tiền, cứng đơ và lỉnh kỉnh). Vậy hãy xem bạn phải tìm kiếm những gì ở một người bạn đường.

Kolkata-Tram
Bạn sẽ cùng sổ lắc lư trên những xe bus cũ kỹ ở Calcutta, nằm chung võng với sổ ở Bora Bora, phê thuốc với sổ ở Amsterdam, đi mua thảm cùng sổ ở Iran, và ở Sonoma kể cho sổ nghe những bí mật lúc say sưa. Dù lang thang tới đâu bạn cũng sẽ kể cho sổ nghe câu chuyện của mình.

 

 

Những đặc điểm thiết yếu của travel notebook

Đặc tính quan trọng nhất của một cuốn sổ du lịch là độ bền. Cuốn sổ, cũng như mọi thứ bạn mang theo, phải chịu được va đập và nhồi nhét. (Đến đây thì điểm tương đồng giữ sổ và bạn đường chấm hết). Tôi khuyên bạn tìm một cuốn sổ cứng cáp, chắc chắn, không diêm dúa, hợp thẩm mỹ, hoặc chẳng hợp thẩm mỹ tí nào, nhưng có thể dễ dàng cải thiện cho đẹp hơn.

Điểm tiếp theo là sổ phải không có dòng kẻ. […] Có thể bạn đang nghĩ: “Tôi thích sổ kẻ dòng”. Hãy nghe tôi nói. Nếu bạn đi theo một kiểu khác – đi xa chữa bệnh hoặc để khuây khỏa sau chuyện buồn – tôi sẽ bảo bạn mua một cuốn sổ kẻ dòng hoặc bất cứ loại sổ nào khiến bạn thấy được an ủi và yên tĩnh. Nhưng đây là một cuốn sổ trên đường phiêu lưu. Bạn sắp sửa ném vài món đồ vào ba lô và bỏ nhà – thậm chí bỏ luôn cả việc – đi khám phá thế giới và tham dự vào những cuộc phiêu lưu chưa ai từng trải qua. […]

Để viết lách trên đường đi, một cuốn sổ không kẻ dòng là phương tiện thích hợp. Nó biểu trưng cho tự do: quyền được bôi linh tinh đầy trang giấy, vẽ doodle, sketch, thử nghiệm những thứ kỳ cục, dán vào đấy những tờ quảng cáo tour và giấy bọc đũa sặc sỡ. Không có dòng kẻ thì trí tưởng tượng mới dễ nảy sinh. […]

Yếu tố thức ba là cuốn sổ phải nằm phẳng ra khi mở. Không ai viết tốt được với đống giấy cộm lên, và ấn nó xuống bằng cùi chỏ – giữ nó như giữ yên một chú cún bị rận ở tai – làm bạn không thể tập trung để viết nghiêm túc.

Lay-Flat
Cuốn sổ phải nằm phẳng ra khi mở

 

Tiếp theo, trang giấy phải để trắng, không trang trí với lời của bất cứ ai. Những câu nói nổi tiếng và các loại mẹo vặt in trên sổ chỉ làm bạn mất tập trung chứ không truyền cảm hứng. […]

Cuối cùng, hãy chú ý đến chất giấy. Giấy phải đủ dày để mực không thấm ra phiá sau. Về màu sắc, giấy trắng tinh có thể làm bạn ngại không dám viết lên, vậy hãy tìm sổ có giấy màu kem hoặc nâu nhạt. Giấy lụa bọc màng sờ rất thích nhưng nó sẽ làm mực bị nhòe lấm lem. Cũng nên cẩn thận với những cuốn sổ tuyệt đẹp giả cổ được sản xuất ở Đông Nam Á với bìa lá chuối và giấy handmade dầy trang trí đủ loại hoa lá cành. Thật không may, viết trên loại giấy đẹp nhưng gồ ghề này thì bút bi cũng hỏng […].

 

 

Bạn nên mua loại sổ nào?

Chỉ có bạn mới biết loại sổ nào phù hợp với mình, nhưng sau đây là một số lựa chọn phổ biến.

Sketchbook gáy khâu (bound): tối giản, rẻ và có sẵn ở bất cứ hàng họa phẩm nào, có thể trở thành sổ tay bền, đa dụng và cho khổ giấy rộng rãi. Trừ khi bạn là họa sĩ, đừng chọn giấy vẽ màu nước, loại giấy này quá khô và thấm nước quá mạnh đối với việc viết bình thường. Điểm yếu của sketchbook là khó mở sổ phẳng và thường không bao gồm một sợi dây buộc quanh (mặc dù bạn có thể tự làm lấy hoặc tái chế sợi dây chun buộc rau).

0914_Leather_Longstitch_Purple_Gold_5

 

Sổ lò xo: có thể mở phẳng hoàn toàn và xé trang rất dễ. Điểm yếu: cuốn sổ sẽ phải chịu va chạm mạnh trên đường và khó mà giữ sổ lò xo nguyên vẹn. Lò xo có thể bị mắc và bạn sẽ lãng phí 6 phút du lịch quý giá để gỡ quyển sổ khỏi khóa ba lô hoặc khỏi những sợi chỉ nhỏ của chiếc áo poncho mới.

318067800_4fb3d312c9_z

 

Sổ có khuyên (three ring binders) rất phổ biến vì nó nằm phẳng, dễ dàng thêm và bỏ giấy, và bất cứ cái gì cũng có thể đục lỗ để nhét vào sổ. Nếu bạn định gắn vào sổ các loại tài liệu, bản đồ hoặc tranh vẽ lớn, đây là lựa chọn hoàn hảo. Mặc dù vậy, giấy ở chỗ vòng khuyên có thể rách và bạn sẽ phải đi tìm băng dính để gắn lại những đoạn giấy nhỏ xíu nằm sau vòng khuyên trong khi đáng ra bạn đang đi lặn hoặc chơi golf trên tuyết.

Blank-ring-binder-vintage-craft-paper-big-notebook-diy-font-b-baby-b-font-font-b

 

Sổ thay được ruột (refillable) là lựa chọn yêu thích của những người thường xuyên ghi chép: bạn đầu tư một lần vào phần vỏ xịn và thay toàn bộ giấy khi đã viết hết, vẫn dùng lại bìa đó. Nó thực dụng, đồng nhất, đẹp, và tiết kiệm chỗ, nhưng thiếu cá tính và nhìn không thích cho bằng một giá sách chất đầy ghi chép trên đường phiêu lưu với đủ kích cỡ, màu sắc và chất liệu. Chọn sổ refillable thì không còn niềm vui  đi mua sổ mới: không còn những lúc lang thang trong tiệm sách, không được sờ tay chậm rãi vuốt ve những cái gáy và trang giấy, không hít thở hương thơm của cuốn sổ mới. Không còn khúc dạo đầu. Không gì hết.

Traveler's Main 5

 

Moleskine:

Thật kỳ cục và thiếu tôn trọng nếu bàn về sổ mà không nói đến Moleskine, loại sổ làm theo mẫu những cuốn sổ huyền thoại của Pablo Picasso, Ernest Hemingway, Vincent van Gogh, và Bruce Chatwin (và hàng triệu con người tài năng khác, mặc dù họ không được nhắc đến trong quảng cáo của Moleskine).

Loại sổ này có bìa bằng giấy chống nước, dây chun, túi đựng ở bìa sau, bookmark và ruột là giấy chưa tẩy màu. Được bán tại bất cứ hàng sách nghiêm chỉnh nào, Moleskine có mọi thứ cho tất cả mọi người: giấy khâu chỉ hoặc giấy tháo rời, giấy trắng trơn, kẻ dòng hoặc kẻ carô to; lật trang theo kiểu phóng viên hoặc dạng sổ kế toán truyền thống, sổ vẽ truyện tranh (storyboard), sổ soạn nhạc, và thậm chí có loại ruột gồm những trang gập zig zag kéo ra được cho những ai thích vẽ tranh tường loại nhỏ. Moleskine có thể là cuốn sổ hoàn hảo, và những tay du lịch chuyên nghiệp nên đầu tư ít nhất một cuốn trong đời.

moleskine-journals-slide

josemoleskine1

8e0623acbad596234aa5d8703ec4ba33

6a00e009806a868833011570bfe3f0970b-pi

tumblr_muq9pf2XBA1qbs4w1o1_1280

 

 

Bonus travel journal của mình:

Sổ tự khâu và đóng bìa
Sổ tự khâu và đóng bìa

Ký họa trên đường du lịch Singapore:

 

Phố Clive, khu Little India, Singapore. Đây là khu màu sắc nhất, còn lại nước Singapore chán phèo. Chiều nào cũng uống masala như một người Ấn đích thực
Phố Clive, khu Little India, Singapore. Đây là khu màu sắc nhất, còn lại nước Singapore chán phèo. Chiều nào cũng uống masala như một người Ấn đích thực

Chiếp dịch từ

Writing Away: A Creative Guide to Awakening

the Journal-Writing Traveler – Lavinia Spalding

Méo Miệng - September

Chỉ còn 10 ghế 
DÒM NGÓ 

One thought on “(BACKPACKERS ONLY!) Chọn sổ tay viết trên đường du lịch – tại sao và như thế nào?

Bạn nghĩ gì về bài viết này?